TekNoloji Haberleri

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi’nde, uluslararası işbirliğinin ve 15 yıllık bir çalışmanın ürünü olarak inşa edilen “Büyük Hadron Çarpıştırıcısı”nda, evrenin oluşumuna ışık tutması beklenen büyük deney başarıyla başlatıldı.

Deneyde 2 milyar proton, saniyede 300 bin km olan ışık hızına çok yakın bir hızda, 27 kilometrelik tüneli, saniyenin 10 binde biri gibi bir zaman parçasında döndü.

İSVİÇRE-Fransa sınırındaki Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi CERN’de evrenin yeniden oluşumunu canlandıracak deney, “Büyük Hadron Çarpıştırıcısı”nın (Large Hadron Collider-LHC) çalışmasıyla dün başladı. Saat 09.30’da CERN Direktörü Dr. Robert Aymar, “Başlatalım” dediği anda LHC proje lideri Lyn Evans düğmeye bastı. O anda 2 milyar proton, saniyede 300 bin kilometrelik ışık hızının yüzde 99.999’u bir hızla 27 kilometrelik tünele fırlatıldı. Deney boyunca tünele her 40 saniyede bir 2 milyar proton gönderildi. 27 kilometreyi, saniyenin 10 binde birinde dönen protonlardan yavaşlayanlar, özel bir dedektörle çarpıştırıcıdan atılıyor. Deney, protonların hızının ışık hızına yakın bir hızla sürerek, ışık hızının tünelin uzunluğuna bölünmesiyle elde edilen rakama, yani saniyede 11 bin kez dönecek hıza ulaşmayı planlıyor.

Serseri proton

“Büyük patlama”nın oluşması için belli bir yönde hareket eden protonlardan birinin düzeni bozması gerekiyor. Yani bir “serseri proton” ortaya çıkıp diğerine çarptığında büyük patlama meydana gelecek. Bilim insanları bunun ne zaman olabileceğini bilmiyorlar.

LHC’nin başlangıç gününü CERN’de çalışan bilim insanlarıyla birlikte dünyanın dört bir yanından gelen gazeteciler izledi. CERN’in simgesi olan küre biçimindeki yapı, tamamen basına ayrıldı. Saat 07.30’da küreye alınan basın mensuplarına yaklaşık iki saat brifing verildi. Deneyin başlamasına 20 saniye kala dev ekranda “Right Here Right Now” şarkısı (Fatboy Slim’in ünlü parçası) eşliğinde geri sayım başladı.

Protonları sekiz dedektör izliyor

İçİ eksi 271 dereceyi bulan 27 kilometrelik tünele fırlatılan protonları izleyen sekiz dedektör var. Mini “big bang”leri gözlemleyerek evreni oluşturan maddeleri ayrıştıracak “Alice”, protonların hızını eşitleyen “Momentum” bunlardan ilk ikisi. Üçüncü dedektör, hızlandırıcının hızını kontrol ediyor. Protonlar buradan “kara madde”yi gözlemleyecek “CMS” dedektörüne geçiyor. Beşinci durak “Dump”da (çöp) ise protonların gücü kontrol ediliyor ve hızı düşenler ayıklanıyor. Altıncı dedektörde hızlandırıcı temizleniyor. Yedinci dedektör ise büyük patlama sonrasında görünen maddeleri sıralayacak “LHCB” dedektörü. Sonuncu dedektör ise Atlas adını taşıyor.

Şu anda sonuçla değil başlangıçla ilgiliyiz

LHC’nin çalışmasıyla başlayan büyük deneyin ardından CERN Direktörü Dr. Robert Aymar, LHC proje lideri Lyn Evans’la basın mensuplarına açıklama yaptı. LHC’yi “keşif makinesi” olarak niteleyen Dr. Aymar, “Keşif makinesini çalıştırdık. Bu deney evrendeki bilinmeyenleri görmemiz ve değişimine şahit olmamız için mükemmel bir araştırma programı olacak” dedi. Dr. Aymar, deneyin ne zaman sonuçlanacağı yönündeki soruya, “Buna yanıt vermek çok zor. Şu anda sonuçla değil başlangıçla ilgileniyoruz. Başarılı bir kalkış yaptık. Sonuçta neye ulaşacağımızı bilmiyoruz, sadece evreni daha iyi anlayacağımızı vurguluyarak söylüyorum. Anti madde, kara delik gibi tartışmalara defalarca cevap verdim. Biz buradayız ve deney başladı. Sonucu önümüzdeki zaman gösterecek” dedi.

“Deney sonunda insanlığa faydalı sonuçlar çıkacak mı?” sorusuna ise Dr. Aymar, “Bugün insanların hayatını kolaylaştıran hemen hemen tüm cihazlar bilim insanlarının elinde doğmuştur ve hepsinin arkasında bir deney yatar. Biz burada bilinmeyeni arıyoruz. Onu faydalı kullanabilmek için tanışmamız gerekiyor” yanıtını verdi. LHC Proje Lideri Lyn Evans, “Evrenin değişimine şahit olmayı ve onu daha iyi anlamayı dört gözle bekliyorum” dedi.

Hawking’e Nobelli fizikçiden yanıt

FİZİKÇİ Stephen Hawking’in, dün başlayan çarpıştırma deneyiminde ’Higgs Bozonu” adı verilen parçacıkların bulunamayacağı yönündeki açıklaması CERN’de tepkiyle karşılandı. Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nın (Large Hadron Collider-LHC) çalışması nedeniyle düzenlenen basın toplantısında Hawking’e yanıt veren Nobelli Fizikçi Carlo Rubbia, “Bu deney milyarlarca dolara mal oldu. O 100 dolara bahse girmiş çok değil” dedi. Bu sözler salonda gülüşmelere yol açtı.

Atlas’ın adını Engin Hoca koydu

CERN’deki 8 dedektörden biri olan Atlas’ın adını, 2007 Kasım ayında Isparta’da düşen uçakta Prof. Dr. Fatma Şenel Boydağ, Araş. Gör. Berkol Doğan, yüksek lisans öğrencisi Engin Abat, Araş. Gör. Mustafa Fidan ve Doç. Dr. İskender Hikmet ile birlikte yaşamını yitiren Prof. Dr. Engin Arık koymuştu. Atlas’ta görev yapan Yrd. Doç. Dr. Bilge Demirköz, “Engin hocamız ve kazada kaybettiğimiz arkadaşlarımızın yanımızda olmasını çok isterdim” dedi.

ATI’nin HD 4800-serisindeki yol haritası en başından belliydi. Başlangıçta tek-GPU HD 4850 ve HD 4870 kartlar ardından çift-GPU’lu modelle yüksek performans sunan iddialı bir kart. İşte bu iddialı dual-GPU modeli ATI Radeon HD 4870 X2′nin ta kendisi.

Model adlandırması Radeon HD 3870 X2 ile benzer olduğundan tanıdık geliyor. Ancak bu benzerliğin performansta hayal kırıklığına yansımamış olmasını ümit ettik. 3870 X2′ye bakıldığında ortalama frame rate’ler HD 3870′e göre iyi olsa da, minimum frame rate’e bakıldığında pek çok oyunda tek GPU’lu kartlara göre geride kalıyor. Bu halde ucuz olan tek GPU HD 3870′e göre yetersiz bir oyun deneyimi üst modele yakışmamıştı. Bununla birlikte ATI’nin sürücü ve donanımını geliştirmek için HD 3870 X2′den bu yana yeterince zamanı oldu.

İlk olarak HD 4870 X2′de iki GPU’ya eşit paylaşımlı 1.8GHz (3.6GHz efektif) 2GB GDDR5 bellek yer alıyor. Bu yönden 512MB 1.8GHz GDDR5 bellekli Radeon HD 4870′in karşısında ayakları yere sağlam basıyor. HD 4870 X2′deki GPU ise HD 4870′dekiyle hemen hemen aynı (X2′deki her çekirdekte 800 stream işlemcisi, toplamda 1600 ve 750MHz çekirdek hızı).

GPU’ya yeni dahil edilen kısma gelince “Sideport” 4870 X2′deki GPU’ların birbirleri ile haberleşmesini sağlıyor. ATI’nin açıklamasına göre Sideport şu an için pasif durumda ve ileride yeni bir sürücüyle aktif hale getirilebilecek. Aslında ATI Sideport’un tam olarak nasıl çalıştığını da açıklamalarında net bir şekilde belirtmedi. Ancak bu özellik kullanıldığında performansa olumlu katkı yapacağı iddia etti. Şu anda Sideport pasif olduğundan bunu denemenin bir yolu yok.

Cepte 8 megapiksel fırtınası güçleniyor: LG, bir süredir dedikodusu yapılan KC910′u resmen tanıttı.

Daha önceden LG’nin 8 Megapiksellik bir cep telefonu planladığından bahsetmiştik. Şimdiyse LG Electronics, KC910′u resmi olarak tanıttı. Telefon Kore’de ekim ayından itibaren temin edilebilecek. Avrupa pazar başlangıcı ise henüz belli değil.

Özellikler

Viewty halefi 13,95 mm kalınlığında ve 3 inç TFT ekran (7,62 cm), HSDPA (7,2 MBit/s) ve WLAN ile beraber geliyor.

Ayrıca Xenon flaşlı ve otomatik / manüel odaklamalı 8 Megapiksel kamera, görüntü sabitleme programı, yüz tanıma ve Smile-Detection (gülümseme algılama) da özellikler yelpazesinin içinde bulunuyor. Entegre GPS yongası ve coğrafi etiketleme fonksiyonu sayesinde çekilen fotoğraflar otomatik olarak uygun koordinatlara yerleştiriliyor.

Video kamerası saniyede 5 kareden (Slow Motion) 120 kareye kadar (Fast Motion) kayıt yapabiliyor. Buna ek olarak video oynatıcı DivX ve XviD dosyalarını destekliyor.

Telefondaki bütünleşik spor programı GPS aracılığıyla koşulan mesafeyi ölçebiliyor ve antrenman verilerini kaydedebiliyor.

Jaguar XF; piyasaya sürüldüğü Mart ayından bu yana dördüncü kez ‘Yılın Otomobili’ seçildi.

Bu önemli ödül bu sefer Auto Express dergisinin düzenlediği ‘Yeni Otomobil Ürünleri 2008′ yarışmasında verildi. Jaguar’ın bol ödüllü spor sedan modeli; ‘En İyi Yönetici Otomobili’ kategorisinde BMW 5-Series, Mercedes CLS ve E-Class, Audi A6 ve Lexus GS’i geride bırakarak zirveye yerleşti.

Japon otomobil üreticisi Honda, Paris Otomobil Fuarı’nda adı Insight olan yeni global hibrid aracının bir konsept versiyonunu sergileyeceğini açıkladı. Honda’dan yapılan açıklamada, yeni hibrid aracın Honda’nın daha temiz güç üniteleri elde etmeye dönük süregelen duyarlığının bir göstergesi olarak, FCX Clarity hidrojenli araç ve CR-Z spor hibrid konsept modeliyle birlikte sergileneceği bildirildi. Insight, maliyetlerde ciddi bir düşüş sağlayan IMA (Entegre Motor Desteği) bileşenlerinden faydalanmak suretiyle geçmişten bugüne türdeşlerinin en ucuz hibrid aracını üreteceği kaydedilen açıklamada, bu hibrid aracın 5 yolcu kapasiteli ve yeni geliştirilmiş bir platform üzerine kurulu 5-kapılı bir hatchback modelinde piyasaya sürüleceği belirtilirken, mühendislerin kompakt kontrol birimini ve aküyü bagaj kısmının altına yerleştirmek suretiyle Insight’a hem düşük bir ağırlık merkezi hem de alışılageldik hatcback kullanışlılığını bir arada kazandırdığı ifade edildi. Honda Motor Co. Ltd. CEO’su Takeo Fukui yaptığı açıklamada, 1999 yılında ilk kez piyasaya sürülmüş olan Honda Insight’in hibrid teknolojisinin Avrupa’daki öncü ismi olduğunu ve o günden bugüne Honda’nın çevreci inovasyonlarının ikonik bir sembolü konumunda yer aldığını belirterek, “Bu yeni Insight, uygun fiyatıyla hibrid teknolojisini, sayıları her geçen gün artan hem yakıt hem de fiyat avantajı sunan araçların taliplisi olan müşteri kitlesiyle buluşturacaktır” dedi. Yeni aracın Civic Hibrid’le birlikte Honda’nın yakın zamanda hibrid motor üretim bandını genişletmiş olduğu, Japonya’daki Suzuka fabrikası’nda üretileceği belirtilen açıklamada, Insight’ın üretim modeli Avrupa, Japonya ve Kuzey Amerika’da 2009 yılının ilk yarısında satışa çıkacağı bildirildi.